Cena, jakość, patriotyzm.

Fot. Kamil Broszko/Broszko.com
Fot. Kamil Broszko/Broszko.com

Fundacja Polskiego Godła Promocyjnego zaprojektowała i zleciła wykonanie badania opinii publicznej. Zapytaliśmy o współczesne rozumienie patriotyzmu, jego rolę w podejmowaniu decyzji zakupowych, ale też o wpływ na owe decyzje innych czynników, m.in. jakości i ceny. Chcieliśmy się również dowiedzieć, jak konsumenci rozumieją pojęcia polskiej jakości i polskiego produktu. Badanie wykonała firma ASM – Centrum Badań i Analiz Rynku. Publikujemy podsumowanie wyników i analizę dra Jarosława Górskiego, eksperta Fundacji.

Przy okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości nie sposób nie wspomnieć o wartościach patriotycznych w kontekście idei „zakupów z sensem”. Takim mianem można określić wybory klientów dokonywane w zgodzie z własnymi przekonaniami, ale bez konieczności rezygnowania z racjonalności konsumenckiej, w szczególności z poszukiwania najwyższej jakości dostępnej w założonej cenie.

Silny wpływ technologii, mediów i marketingu sprawia, że konsumenci stają się coraz bardziej wymagający, co oczywiście oznacza konieczność podnoszenia standardów jakości. Z badań Fundacji Polskiego Godła Promocyjnego przeprowadzonych przez ASM wynika, że około 2/3 konsumentów jest skłonnych płacić więcej za produkty wyższej jakości. Można to rozumieć jako wzrost dojrzałości, bo żeby „jakość była w cenie”, konsument musi nauczyć się rozpoznawać, z czego w praktyce owa wyższa jakość produktu wynika. W przypadku produktów spożywczych za jakość odpowiadają użyte składniki, walory smakowe, świeżość, walory zdrowotne itd. Te elementy jakości często są efektem konkretnego pochodzenia i sposobu wytwarzania produktów – charakterystycznego dla regionu czy producenta. Zależność jakości od miejsca pochodzenia i metod produkcji jest coraz czytelniejsza nie tylko dla producentów i sprzedawców, ale także dla kupujących. Cenimy sobie francuskie sery, włoskie wędliny, a wina – zarówno włoskie, jak i francuskie. Ale coraz częściej wybieramy sery warmińsko-mazurskie, podlaskie czy małopolskie, wina lubuskie lub podkarpackie.

Które z poniższych cech produktu są Pana/Pani zdaniem konieczne, aby można było o nim powiedzieć „polski produkt”? (N = 1000, w proc.*)


* Wskazania nie sumują się do 100 proc. ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź, zaprezentowano wskazania > 1,0 proc.
Źródło: badanie Fundacji Polskiego Godła Promocyjnego i ASM – Centrum Badań i Analiz Rynku

Badania przeprowadzone przez CBOS w 2016 r. dowiodły, że niemal 9 na 10 Polaków (88 proc.) uważa się za patriotów, a dla trzech czwartych przynależność narodowa jest powodem do dumy. Zdaniem badanych najważniejsze cechy postawy patriotycznej to: dbałość o wpajanie dzieciom miłości i szacunku do ojczyzny, pielęgnowanie polskich tradycji, znajomość historii własnego kraju, okazywanie szacunku godłu, fladze i hymnowi narodowemu, poszanowanie i przestrzeganie prawa oraz udział w wyborach. Wszystkie te przejawy patriotyzmu są ważne dla co najmniej 90 proc. badanych. Relatywnie najmniej respondentów, choć nadal większość, zgadza się z tym, że patriotyzm polega między innymi na kupowaniu przede wszystkim polskich produktów (67 proc.).

Z kolei badania Fundacji Polskiego Godła Promocyjnego są dowodem na to, że patriotyzm zakupowy ma wysoką pozycję wśród popieranych przez polskie społeczeństwo przejawów patriotyzmu – zaraz po dumie z bycia Polakiem, przywiązaniu do polskiej kultury oraz historii.

Czym jest dla Pana/Pani patriotyzm dziś? (N = 1000, w proc.*)


* Wskazania nie sumują się do 100 proc., ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź, zaprezentowano wskazania > 1,0 proc.
Źródło: badanie Fundacji Polskiego Godła Promocyjnego i ASM – Centrum Badań i Analiz Rynku

Patriotycznie nastawieni do swoich zakupów konsumenci mają jednak kłopot z określeniem, czym właściwie jest produkt polski. Najczęstszym – można by powiedzieć: minimalnym – kryterium polskiego pochodzenia jest fakt jego wytworzenia na terytorium kraju (66,5 proc.), ale konsumenci zwracają też uwagę na oznaczenie polskiego pochodzenia, a nieco rzadziej na fakt płacenia przez producentów podatków w Polsce, krajową lokalizację siedziby firmy oraz polskie pochodzenie kapitału.

Najważniejszymi kryteriami wyboru produktów są oczywiście nadal cena i jakość, przy czym najnowsze badania Fundacji Polskiego Godła Promocyjnego (fale badań z lat 2017 i 2018) pokazują, że jakość doskonale konkuruje z ceną, wybijając się nawet na pierwsze miejsce w rankingu ważności kryteriów zakupowych.

Skojarzenia z produktami/usługami nagrodzonymi Godłem „Teraz Polska” (N = 918, w proc.)

 


* Wskazania sumują się do 100 proc. w każdej parze cech.
Źródło: badanie Fundacji Polskiego Godła Promocyjnego i ASM – Centrum Badań i Analiz Rynku

Mając wiedzę o rosnącej sile tzw. efektu miejsca pochodzenia, czyli sile oddziaływania informacji o pochodzeniu produktów na preferencje konsumentów, wielu producentów wykorzystuje swoje regionalne pochodzenie do zbudowania silnych marek, za którymi stoi wyróżniająca jakość i… coś jeszcze. Coś, co w marce jest najważniejsze, czyli wartości. W przypadku budowania marki w oparciu o regionalne pochodzenie są to wartości patriotyczne, związane m.in. z szacunkiem do tradycji, ale też wspieraniem lokalnej gospodarki.

Warto zauważyć, że krajowe czy też regionalne pochodzenie produktów nie jest kryterium, które konkuruje z jakością. Konsumenci najchętniej sięgają po ofertę, która ma wysoką jakość, atrakcyjną cenę oraz krajowe pochodzenie. Takie warunki łącznie spełniają – niezmiennie od prawie 30 lat – produkty i usługi nagradzane Godłem „Teraz Polska”. Zdaniem respondentów badania Fundacji Polskiego Godła Promocyjnego oferta oznaczona Godłem „Teraz Polska” ma wysoką i stabilną jakość, jest nowoczesna, rozpoznawalna, wyjątkowa i ma atut krajowego pochodzenia.


Dr Jarosław Górski 

adiunkt na Wydziale Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego, członek zarządu Fundacji Best Place – Europejskiego Instytutu Marketingu Miejsc, doradca prezesa Fundacji Polskiego Godła Promocyjnego.

 

 

 

Czytaj także

  • Opowieści zarządzających

    Czy w Polsce kobiety mają wpływ na zarządzanie biznesem? Jakie zmiany zaszły na tym polu w skali ostatnich lat?

    WIĘCEJ
  • Fot. Archiwum autora

    Ze środków publicznych nie zbudujemy wielkich biznesów

    O potencjale polskich start-upów i sposobach ich wspierania oraz o wizerunku technologicznym kraju z Bogusławą Skowroński rozmawia Kamil Broszko.

    WIĘCEJ
  • Fot. ASM

    Bez badań nie ma biznesu

    Dylematy dzisiejszego biznesu często wiążą się z szybkością – zarówno tempem zmian technologicznych, społecznych i organizacyjnych, jak i koniecznością natychmiastowych...

    WIĘCEJ
  • Inside Trends – najważniejsza konferencja biznesowa w Europie Środkowej

    W dniach 18 i 19 października br. odbyła się międzynarodowa konferencja Business Insider Inside Trends, poświęcona trendom w trzech obszarach: fintech, business 4.0 i life science. Osiemdziesięciu mówców i prelegentów z całego świata oraz około 1,4 tys. uczestników wzięło udział w prelekcjach i warsztatach, podczas których dowiedzieliśmy się, jak pod wpływem nowych technologii zmieni się bankowość, świat finansów, przemysł i życie człowieka. Wydarzenie odbyło się w Centrum Praskim Koneser w Warszawie. Organizatorem konferencji był Business Insider Polska.

    WIĘCEJ