„Alienacje albo następnym razem pożar”

„Wielka cisza”, wideo;  Allora & Calzadilla; 2014 r. (DZIĘKI UPRZEJMOŚCI ARTYSTÓW)
„Wielka cisza”, wideo; Allora & Calzadilla; 2014 r. (DZIĘKI UPRZEJMOŚCI ARTYSTÓW)

Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki

Artyści: John Akomfrah, Allora & Calzadilla, Yuri Ancarani, Clément Cogitore, Camille Henrot, Arthur Jafa, Angelika Markul

Kuratorka: Maria Brewińska

Pojęcie alienacji od początków nowoczesności wpisuje się w jeden z jej nurtów krytycznych – alienacji człowieka w społeczeństwie w efekcie negatywnych zmian: uprzedmiotowienia oraz kapitalizacji wartości i stosunków. Dzisiaj pojęcie to służy opisowi negatywnych zjawisk, takich jak utrata kontaktu z własnym „ja” i z rzeczywistością, przewaga postaw konformistycznych, dominacja korporacji przy wszechobecnej ideologii zysku itd. Wynikające z nich napięcia związane są z przymusem dominacji i kontroli, eskalacją masowej produkcji, ale i wzmożoną konsumpcją. Już nie tylko pojęcie alienacji, lecz daleko posunięta wsobność połączona z chciwością określają współczesne przemiany mające negatywne konsekwencje dla ziemskiej cywilizacji.

Źródłem opisanych zjawisk jest utrata panowania człowieka nad własnym rozwojem, nienadążanie za osiągnięciami technologicznymi. Świat nie jest już obcą wobec jednostki siłą – to człowiek oddala się od świata poprzez rabunkową eksploatację jego zasobów i brak troski o naturę, co w konsekwencji zagraża całemu gatunkowi ludzkiemu. I druga część tytułu odnosi się do tej kwestii – to cytat z eseju o konfliktach i przemocy na tle rasowym amerykańskiego pisarza Jamesa Baldwina, opublikowanego w „New Yorkerze” w listopadzie 1962 r. Akcentuje on konieczność zwrotu w dziejach ludzkości poprzez opamiętanie się i działanie. Jeśli pozostaniemy w stanie alienacji – wyobcowania względem siebie, innych i otoczenia – procesy degradacji będą dalej postępować.

Wystawa składa się z siedmiu dzieł filmowych. Wpisują się one w nurty alienacyjnej krytyki kultury, której celem jest odsłonięcie prawdy o zakłamanych aspektach rzeczywistości – różnicach politycznych, ekonomicznych, rasowych, etnicznych, pokoleniowych, a także przemocy, chciwości, antyhumanizmie, izolacji od natury. W pokazanych pracach pobrzmiewają poglądy Josepha Conrada, który już na przełomie XIX i XX w. uchwycił mroczne strony cywilizacyjnego postępu: imperializm, terroryzm, grabieżczą eksploatację naturalnych zasobów, wszystkie te jądra ciemności, gdzie pod płaszczykiem rozwoju odbywa się okrutny wyzysk. Na wystawie pojawia się też wątek kosmiczny – pragnienie nawiązania kontaktu z „obcymi”, ale również chęć ekspansji pozaziemskiej, co wydaje się paradoksalne przy braku harmonii na Ziemi, oraz motyw poszukiwania korzeni, prapoczątku człowieka, jako antidotum na alienację. Ważnymi problemami są też rasizm, kolonializm i postkolonializm jako przykłady „zdrady” człowieczeństwa.


„Morze szaleństwa”, trójkanałowa instalacja wideo HD; John Akomfrah; 2015 r.         „Grosse Fatigue”, wideo; Camille Henrot; 2013 r.


„Wielka cisza”, wideo; Allora & Calzadilla; 2014 r.                                                                             „Szczyt”, wideo; Arthur Jafa; 2013 r.

 

W wymiarze indywidualnych i grupowych doświadczeń alienacyjna krytyka kultury dotyka kwestii godności i równego traktowania każdego człowieka, prawa do życia w zgodzie z własnymi przekonaniami. Ukazując procesy alienacji, wystawa nie sugeruje tylko katastroficznej wizji, lecz także możliwość przeciwdziałania poprzez asertywność, opór, siłę ciała i ducha. Moc – jednostkowa oraz kolektywna – może wybrzmieć w katarktycznym zrywie. W przeciwnym razie, jak pisał Baldwin, następnym razem pożar!

 

Czytaj także

  • OPEN EYE ECONOMIC SUMMIT

    Trójgłos o Trójmieście

    O overtourismie i budowaniu tożsamości miasta z Aleksandrą Dulkiewicz, Wojciechem Szczurkiem i Jackiem Karnowskim – prezydentami Gdańska, Gdyni i Sopotu – podczas Open Eye Economic Summit w Krakowie rozmawia Mateusz Zmyślony.

    więcej
  • STOWARZYSZENIE SADY GRÓJECKIE

    Jabłko, czyli marka

    O Jabłkach Grójeckich, chemizacji sadownictwa, współpracy z samorządem lokalnym, a nawet o akcji „Jedz jabłka na złość Putinowi” z Magdaleną Wrotek-Figarską i Michałem Lachowiczem ze Stowarzyszenia Sady Grójeckie podczas Open Eyes Economy Summit w Krakowie rozmawia Adam Mikołajczyk. 

    więcej
  • Fot. Kamil Broszko/Broszko.com

    Polak w Berlinie

    O wyzwaniach i korzyściach związanych z życiem między dwoma światami i o nowoczesnej Polonii z Peterem Nowakiem rozmawia Kamil Broszko.

    więcej
  • Fot. Kamil Broszko/Broszko.com

    Restauracja angażuje wszystkie zmysły

    O najważniejszej zasadzie prowadzenia restauracji, pilnowaniu zasad rzemiosła i jego tajemnicach oraz o przewadze Warszawy nad Nowym Jorkiem z Arturem Jarczyńskim rozmawia Kamil Broszko.

     

    więcej
Najbardziej aktualne informacje o nowościach i promocjach
w naszym sklepie wprost na Twoją skrzynkę pocztową!

Administratorem Państwa danych osobowych jest Fundacja Best Place Europejski Instytut Marketingu Miejsc z siedzibą w Warszawie (00-033), przy ul. Górskiego 1. Z administratorem danych można się skontaktować poprzez adres e-mail: bestplace@bestplaceinstitute.org, telefonicznie pod numerem +48 22 201 26 94 lub pisemnie na adres Fundacji.

Państwa dane są i będą przetwarzane w celu wysyłki newslettera, na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora. Uzasadnionymi interesami administratora jest prowadzenie newslettera i informowanie osób zainteresowanych o działaniach Fundacji.

Dane osobowe będą udostępniane do wglądu dostawcom usług IT w zakresie niezbędnym do utrzymania infrastruktury IT.

Państwa dane osobowe będą przetwarzane wyłącznie przez okres istnienia prawnie uzasadnionego interesu administratora, chyba że wyrażą Państwo sprzeciw wobec przetwarzania danych w wymienionym celu.

Uprzejmie informujemy, iż przysługuje Państwu prawo do żądania od administratora dostępu do danych osobowych, do ich sprostowania, do usunięcia, prawo do ograniczenia przetwarzania, do sprzeciwu na przetwarzanie a także prawo do przenoszenia danych (o ile będzie to technicznie możliwe). Przysługuje Państwu także możliwość skargi do Urzędu Ochrony Danych Osobowych lub do właściwego sądu.

Podanie danych jest niezbędne do subskrypcji newslettera, niepodanie danych uniemożliwi wysyłkę.